Namaz Vakitleri Neden Farklı? Diyanet, Fazilet ve Süleymaniye

Aynı gün, aynı şehir için iki takvim imsakı bir saatten fazla farkla gösterebilir. Bu bir hata değil: takvimlerin hepsi güneşin gökyüzündeki yerini aynı astronomiyle hesaplar, ama bir vaktin "girdiği" anı farklı tanımlar.

Aynı gün, üç takvim

İstanbul, 21 Haziran 2027, yılın en uzun günü:

Kışın fark küçülür: 15 Ocak 2027'de imsak Diyanet'te 06:50, Fazilet'te 06:33, Süleymaniye'de 07:39'dur.

Diyanet sütunu Diyanet'in yayımladığı ölçülerle hesaplanmıştır. Fazilet ve Süleymaniye sütunları, Zeen'in bu takvimlerin yayımladığı tablolara göre ayarladığı hesaptır; takvimlerin kendi tablolarından bir iki dakika sapabilir.

Farkı ne yaratıyor?

İmsak ve yatsı açısı

İmsak ve yatsı, güneşin ufkun ne kadar altında olduğuna göre belirlenir. Diyanet imsak için güneşin ufka 18 derece yaklaştığı anı, yatsı için 17 derece altına indiği anı esas alır. Açı büyüdükçe imsak erkene, yatsı geçe kayar.

Fazilet Takvimi'nin tablolarına en iyi uyan hesap, imsakta 19 dereceye karşılık gelir; bu yüzden imsakı Diyanet'ten erkendir. Süleymaniye Vakfı takvimi ise sabah ve akşam alacakaranlığını simetrik kabul eden bir yorumla iki vakitte de yaklaşık 9 derece kullanır; bu yüzden imsakı yaklaşık bir saat geç, yatsısı yaklaşık bir saat erkendir.

Temkin

Temkin, bir şehrin her noktasının vakte girmiş olması için hesaba eklenen ihtiyat payıdır. Diyanet güneşin doğuşu ve batışında 7, öğlede 5, ikindide 4 dakika temkin uygular; imsak ve yatsıda temkin yoktur. Takvimler bu payları farklı seçtiği için güneş, öğle, ikindi ve akşam saatleri de birkaç dakika ayrışır. Birçok uluslararası yöntem temkin hiç kullanmaz.

İkindi hesabı

İkindi, bir cismin gölgesinin belli bir uzunluğa ulaştığı anla hesaplanır. Türkiye'deki takvimler gölgenin cismin boyu kadar olduğu anı (asr-ı evvel) gösterir. Gölgenin iki kat olduğu anı (asr-ı sânî) gösteren takvimlerde ikindi daha geçtir: İstanbul'da bu fark kışın 38, yazın 74 dakikaya kadar çıkar.

Konum

Diyanet vakitleri ilçe ilçe yayımlar. Büyük bir şehirde merkezle bir uç ilçe arasında bir iki dakika fark olması normaldir. Ekvatordan uzaklaşıp 45. enlemin ötesine geçildikçe yazın alacakaranlık gece boyunca sürebilir; orada takvimler ayrı kurallar uygular ve farklar daha da büyür.

Hangisini kullanmalı?

Hangi takvimin esas alınacağı bir hesap sorusu değil, tercih ve fıkhi değerlendirme konusudur. Zeen bu konuda taraf tutmaz: her takvimi kendi yöntemiyle hesaplar, vakit kaynağını sen seçersin. Bu konudaki görüşler için yerel din otoritene başvurabilirsin.

Kendi şehrinin bugünkü vakitlerini namaz vakitleri sayfasında görebilirsin.